kierunek BIOLOGIA

Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, UŚ


Rodzaj i system studiów:
- studia I stopnia (licencjackie), II stopnia (magisterskie)
- stacjonarne (dzienne)

Specjalności:
- biologia ogólna i eksperymentalna (studia II stopnia)
- ekologia i ochrona przyrody (studia II stopnia)
- waloryzacja zasobów przyrody (studia II stopnia)

Kierunek posiada pozytywną ocenę Państwowej Komisji Akredytacyjnej

Koordynator programów studiów na kierunku BIOLOGIA
dr hab. Jolanta Brożek

 

KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA KIERUNKU

Celem studiów pierwszego stopnia (licencjat) na kierunku Biologia jest przygotowanie absolwentów do posługiwania się szeroką wiedzą biologiczną, a także samodzielnego pogłębiania tej wiedzy, jej publicznego prezentowania oraz stosowania w działalności zawodowej.
Student zdobywa wiedzę i umiejętności właściwe dla poszczególnych dyscyplin biologii, a w szczególności w zakresie: budowy, funkcji i rozwoju organizmów; różnorodności i ewolucji organizmów; biologii molekularnej i podstaw biotechnologii, biologii środowiskowej w aspekcie idei zrównoważonego rozwoju oraz etyki ochrony przyrody. Wiedza ta odwołuje się do wiadomości uzyskiwanych w trakcie kursów matematyki, fizyki oraz chemii, w tym chemii ogólnej i organicznej. Oprócz modułów stanowiących podstawę kształcenia, oferowane są także liczne zajęcia do wyboru, umożliwiające indywidualizację studiów zgodnie z własnymi zainteresowaniami. W efekcie absolwent jest przygotowany do wykonywania podstawowej analityki i prac badawczych z użyciem materiału biologicznego, obsługi aparatury badawczej i/lub urządzeń technologicznych jak również samodzielnego rozwijania własnych umiejętności zawodowych z zachowaniem zasad prawnych i etycznych oraz aktywnego uczestnictwa w pracy zespołowej.
Program nauczania uwzględnia ponadto kształcenie w zakresie języków obcych, technologii informacyjnych oraz wychowania fizycznego. Ważnym elementem studiów jest nabycie umiejętności korzystania z baz danych, środków audiowizualnych, programów komputerowych i innych narzędzi, będących postawą pracy współczesnego biologa oraz doskonalenie komunikacji społecznej i potrzeby dalszego samokształcenia. Proponowane formy kształcenia obejmują wykłady, seminaria, pracownie licencjackie, laboratoria, ćwiczenia audytoryjne, a także zajęcia terenowe.
Program studiów, zgodny z założeniami Krajowych Ram Kwalifikacji, realizowany jest w systemie punktowym ECTS, co - jeszcze w trakcie trwania studiów - umożliwia studentom uczestnictwo w wymianie międzynarodowej, studiach za granicą, a w konsekwencji otwarcie na europejski rynek pracy. Studentom szczególnie uzdolnionym umożliwia się studia według indywidualnego toku kształcenia, pod kierunkiem opiekuna wyznaczonego przez dziekana. Studenci mogą również pogłębiać swoją wiedzę poprzez uczestnictwo w pracach kół naukowych.
W czasie studiów przewidziana jest praktyka zawodowa w wybranych indywidualnie zakładach pracy.
Na trzecim roku studiów I stopnia studenci mają możliwość wyboru katedry, w której wykonują pracę licencjacką. Licencjat jest pierwszym etapem uzyskiwania kwalifikacji do pracy w laboratoriach badawczych, kontrolnych i diagnostycznych, instytucjach opieki zdrowotnej, w przemyśle, administracji oraz instytucjach ochrony przyrody. Jednocześnie studia I stopnia przygotowują absolwentów do podjęcia studiów II stopnia na kierunku biologia, a także na kierunkach pokrewnych.

W ramach studiów drugiego stopnia (magisterskich), zakończonych obroną pracy magisterskiej, student uczy się pod kierunkiem promotora samodzielnego identyfikowania i rozwiązywania problemów biologicznych w ramach wybranych specjalności, biologii ogólnej i eksperymentalnej, ekologii i ochrony przyrody lub waloryzacji zasobów przyrody. Założenia programowe oraz sposób realizacji kształcenia stwarzają motywację do angażowania się studenta we współtworzenie nauki.
Praca dyplomowa ma charakter badawczy i jest ściśle powiązana z kierunkiem badań wybranej przez studenta jednostki, katedry. Praca dyplomowa realizowana jest w ramach pracowni specjalizacyjnej (1 rok) oraz magisterskiej (2 rok), prowadzonych w nowoczesnych, wyposażonych w specjalistyczną aparaturę naukowo-badawczą laboratoriach oraz w terenie. Seminarium specjalizacyjne (1 rok) oraz magisterskie (2 rok) dostarczają niezbędnego dla właściwej realizacji projektu magisterskiego wsparcia teoretycznego. Ich celem jest nauczenie studenta planowania eksperymentów badawczych, a także przygotowania, dyskutowania i prezentowania tez pracy magisterskiej. Ponadto każdy student zdobywa wiedzę z zakresu dyscyplin związanych z daną specjalnością, jak np.: filogenetyka i taksonomia roślin i zwierząt, wybrane działy ekologii, botanika i zoologia konserwatorska czy bioetyka. Ważnym, obowiązkowym elementem studiów jest także zapoznanie studenta z nowoczesnymi technologiami informacyjnymi oraz metodami statystycznymi w naukach przyrodniczych. W czasie studiów absolwent uczy się korzystania z baz danych, środków audiowizualnych, zaawansowanych programów komputerowych i innych narzędzi, umożliwiających podjęcie pracy, która wymaga uniwersalnej wiedzy i zdolności do publicznego prezentowania zagadnień przyrodniczych i rozwiązywania praktycznych problemów związanych z zastosowaniem biologii w gospodarce i zarządzaniu.
Oprócz przedmiotów stanowiących podstawę kształcenia, oferowane są liczne przedmioty do wyboru, umożliwiające indywidualizację toku studiów zgodnie z własnymi zainteresowaniami oraz z wybraną specjalnością. Powyższa oferta jest uzupełniona szeroką paletą przedmiotów spoza kierunku.
Absolwenci studiów II stopnia są przygotowani do: I) opisywania i wyjaśniania procesów i zjawisk zachodzących w przyrodzie; II) projektowania i prowadzenia eksperymentu badawczego; III) wykorzystania posiadanej wiedzy przy opracowywaniu specjalistycznych dokumentacji i ekspertyz biologicznych i przyrodniczych.
Zdobyta wiedza, umiejętności i kompetencje pozwalają absolwentowi biologii na podejmowanie pracy w jednostkach naukowo-badawczych, laboratoriach, instytucjach opieki zdrowotnej, zakładach produkcyjnych oraz urzędach. Absolwent może znaleźć zatrudnienie także w innych sektorach gospodarki, wymagających wiedzy biologicznej i znajomości pracy laboratoryjnej, jak również w instytucjach i organizacjach związanych z szeroko rozumianym nauczaniem zagadnień przyrodniczych.
Uzyskane na tym etapie kwalifikacje są podstawą do zajmowania kierowniczych stanowisk średniego szczebla w zawodach związanych z wymienionymi wcześniej działami gospodarki.
Jednocześnie studia II stopnia przygotowują absolwentów do kontynuacji kształcenia w ramach studiów doktoranckich.

PROFIL ABSOLWENTA 

Specjalność biologia ogólna i eksperymentalna

Absolwent posiada szeroką i usystematyzowaną wiedzę z zakresu dyscypliny biologia ogólna i eksperymentalna. Dodatkowo, w stopniu rozszerzonym, posiada wiedzę z pogranicza biologii i dyscyplin pokrewnych. Absolwent dysponuje praktycznymi umiejętnościami umożliwiającymi wykonywanie wszechstronnych analiz z użyciem materiału biologicznego. Posiada wiedzę i umiejętności z zakresu technik wykorzystywanych w analizie komórek, tkanek oraz narządów. Zna i rozumie zasady różnych metod analitycznych oraz potrafi zastosować je w praktyce. Obsługuje nowoczesny, specjalistyczny sprzęt laboratoryjny. Absolwent potrafi zaplanować, przeprowadzić i zinterpretować wyniki badań naukowych. Jest wyposażony w wiedzę i umiejętności z zakresu wnioskowania naukowego. Potrafi wyszukiwać, przetwarzać i opracowywać statystycznie niezbędne informacje.
Absolwent jest przygotowany do pracy w wyspecjalizowanych placówkach badawczo-rozwojowych oraz w różnych działach administracji, edukacji i gospodarki. Jest chętnie zatrudniany przez koncerny farmaceutyczne w charakterze specjalistów, konsultantów, przedstawicieli medyczno-farmaceutycznych, menadżerów projektów badawczych. Swoją wiedzę i umiejętności może wykorzystać podejmując pracę w laboratoriach kontrolno-pomiarowych (stacje monitorowania, instytucje kontroli jakości np. wody, żywności) oraz w placówkach administracyjnych związanych z ochroną zdrowia. Ponadto, po odbyciu fakultatywnego kursu pedagogicznego, może podjąć pracę w szkolnictwie.

Specjalność ekologia i ochrona przyrody

Absolwent posiada szeroką i usystematyzowaną wiedzę z zakresu biologii ogólnej. Dodatkowo, w stopniu rozszerzonym, posiada wiedzę dotyczącą zróżnicowania biocenoz roślin i zwierząt oraz możliwości ochrony ginących elementów środowiska przyrodniczego. Zdobywa wiedzę pozwalającą na identyfikację zagrożonych gatunków roślin, zwierząt i siedlisk przyrodniczych oraz inwazyjnych organizmów obcych. Absolwent potrafi zaplanować, przeprowadzić i zinterpretować wyniki badań naukowych. Jest wyposażony w wiedzę i umiejętności z zakresu wnioskowania naukowego. Potrafi wyszukiwać, przetwarzać i opracowywać statystycznie niezbędne informacje. Jest przygotowany do oceny różnorodności biologicznej na różnych poziomach jej organizacji.
Absolwent dysponuje praktycznymi umiejętnościami umożliwiającymi zaplanowanie i przeprowadzenie monitoringu przyrodniczego i poddaniu wyników krytycznej analizie. Posiada wiedzę i umiejętności z zakresu kartografii przyrodniczej oraz edukacji przyrodniczej i komunikacji społecznej. Absolwent tej specjalności jest teoretyczne i praktyczne przygotowany do zarządzania obszarami chronionymi oraz do wykonywania ocen i ekspertyz środowiskowych, waloryzacji przyrodniczych i planów ochrony, a także rozwiązywania problemów zrównoważonego zagospodarowania przestrzeni (kształtowanie siedlisk i ochrona przyrody). Tym samym absolwent jest przygotowany do stosowania podstawowych narzędzi i metod waloryzacji przyrodniczych, monitoringu, planowania i zarządzania przestrzenią, stosowania programów Systemu Informacji Przestrzennej (GIS). Jednocześnie potrafi zastosować zdobytą wiedzę administracyjno-prawną i społeczną do podejmowania decyzji środowiskowych oraz przeprowadzić ocenę różnorodności biologicznej najbliższego otoczenia (dom i ogród) i przygotować projekt jej urządzenia zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju.
Absolwent jest przygotowany do pracy w wyspecjalizowanych placówkach badawczo-rozwojowych oraz w różnych działach administracji, edukacji i gospodarki. Swoją wiedzę i umiejętności może wykorzystać podejmując pracę w instytucjach związanych z sektorem gospodarki leśnej i rolnej oraz w placówkach związanych z ochroną przyrody (służby ochrony przyrody, placówki administracyjne i firmy specjalistyczne zajmujące się ochroną przyrody, instytucje finansujące ochronę przyrody, organizacje pozarządowe), a także edukacją przyrodniczą (muzea przyrodnicze, ogrody botaniczne i zoologiczne, organizacje pozarządowe, itp.). Ponadto, po odbyciu fakultatywnego kursu pedagogicznego, może podjąć pracę w szkolnictwie.

Specjalność waloryzacja zasobów przyrody

Absolwent dysponuje szeroką i usystematyzowaną wiedzą z zakresu biologii ogólnej, a ponadto wykazuje się pogłębioną wiedzą i umiejętnościami dotyczącymi szeroko pojętej problematyki waloryzacji zasobów przyrody i ochrony bioróżnorodności. Potrafi prawidłowo zidentyfikować i opisać zróżnicowanie środowiska przyrodniczego, ze szczególnym uwzględnieniem elementów wymienianych we wszystkich aktach prawnych o zasięgu krajowym i europejskim oraz w innych opracowaniach związanych z ochroną bioróżnorodności. Potrafi zastosować molekularne techniki badań w tworzeniu skutecznych projektów ochrony zasobów genowych roślin i zwierząt. Absolwent dysponuje praktycznymi umiejętnościami umożliwiającymi zaplanowanie i przeprowadzenie inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej oraz poddaniu wyników krytycznej analizie. Absolwent tej specjalności jest teoretyczne i praktyczne przygotowany do korzystania z nowoczesnych narzędzi statystycznych i systemów informacyjnych służących wprowadzaniu, gromadzeniu, przetwarzaniu oraz wizualizacji danych geograficznych (GIS). Tym samym absolwent specjalności jest przygotowany do wykonywania badań naukowych z wykorzystaniem modelowania komputerowego jak i profesjonalnych opracowań o charakterze aplikacyjnym. Jednocześnie jest świadomy konieczności dokumentowania aktualnego stanu środowiska przyrodniczego. Nabywa niezbędną wiedzę i umiejętności w zakresie budowy baz danych oraz przechowywania i zarządzania danymi środowiskowymi, stosując wszystkie niezbędne uwarunkowania prawne w tym zakresie. Dzięki umiejętności obiektywnego wnioskowania naukowego absolwent podchodzi do problematyki ochrony przyrody w sposób kompleksowy. Dodatkowym atutem jest opanowanie podstaw obsługi programów komputerowych wykorzystywanych w celu wizualizacji zagospodarowania przestrzeni. Jednocześnie wykorzystując nabytą wiedzę dotyczącą ochrony różnorodności biologicznej i kierunków zagospodarowania terenu (w tym zieleni urządzonej), zgodnie zasadą zrównoważonego rozwoju, absolwent jest przygotowany do projektowania elementów krajobrazu zarówno na użytek administracji publicznej jak i sektora prywatnego.
Absolwent specjalności jest przygotowany do pracy w różnych działach administracji, gospodarki  i edukacji oraz w wyspecjalizowanych placówkach badawczo-rozwojowych. Swoją wiedzę i umiejętności może wykorzystać szczególnie podejmując pracę oraz w placówkach związanych z ochroną przyrody i planowaniem przestrzennym (służby ochrony przyrody, placówki administracyjne i firmy specjalistyczne zajmujące się ochroną przyrody, instytucje finansujące ochronę przyrody, organizacje pozarządowe), a także edukacją przyrodniczą (muzea przyrodnicze, ogrody botaniczne i zoologiczne, organizacje pozarządowe, itp.). Ponadto, po odbyciu fakultatywnego kursu pedagogicznego, może podjąć pracę w szkolnictwie.